Wybór projektu

W dzisiejszym artykule doradzimy, jak spośród tysięcy gotowych projektów dostępnych na rynku wybrać ten, który sprawi, że wybudujemy dom spełniający nasze oczekiwania. Podpowiemy czym kierować się podczas tego trudnego wyboru i kiedy rozważyć kupno projektu indywidualnego.

Wybór projektu domu jest ściśle związany z  działką na której ma zostać wybudowany. Na początek musimy zatem dowiedzieć się jakie zamierzenia inwestycyjne dopuszczone są do realizacji na danym obszarze, czyli np. jak wysoki może być nasz dom, jaki kąt nachylenia dachu jest dopuszczalny, w jakiej odległości od granic działki może zostać postawiony budynek. Aby uzyskać takie informacje musimy udać się do Urzędu Miasta po wypis z planu zagospodarowania przestrzennego lub jeśli go nie ma, zapoznać się z decyzją o warunkach zabudowy.

Aby wybudować dom, którego bryła będzie jak najlepiej ułożona względem stron świata, dobierając projekt musimy zwrócić uwagę od jakiej strony znajduje się wjazd na parcelę. Jeśli dostęp do drogi jest od północy powinniśmy zlokalizować wejście od tej strony, a na południu umiejscowić pokój dzienny z wyjściem na taras, w którym zawsze będzie maksymalna ilość światła dziennego. Gdy wejście jest od południa, powinniśmy wybrać projekt z kuchnią od wschodu, a salonem na zachód. Jeśli nasza nieruchomość jest wąska, a długa warto wybrać opcję domu z garażem na przedzie budynku tak, aby dojazd do niego był łatwy i aby oddzielał on część gospodarczą od mieszkalnej. Wszelkie pomieszczenia gospodarcze, czyli te nieogrzewane lub z założoną mniejszą temperaturą ogrzewania, powinny znajdować się od północy, będą wówczas stanowić swoisty bufor dla pozostałych części domu.

Przykład projektów z klasycznym układem północ – południe, z garażem na froncie budynku i bez garażu.

Rys. Projekt Anulka z garażem, Groszek, autor: Pracownia HB studio

Zastanówmy się, czy skłaniamy się ku otwartej kuchni z przejściem przez jadalnie na salon, czy raczej wolimy osobne pomieszczenie. Czy nie warto zaplanować dodatkowego pokoju gościnnego na parterze? Czy wiatrołap jest na tyle duży, aby pomieścić szafę wnękową? Podczas wyboru projektu musimy zastanowić się na jakich pomieszczeniach szczególnie nam zależy, a z których jesteśmy w stanie zrezygnować trzymając się założeń związanych z wybranym metrażem domu. Budując dom z poddaszem użytkowym zwróćmy uwagę jaką naprawdę powierzchnią będziemy dysponować na piętrze (wygodnym jest, gdy autor projektu podaje nie tylko powierzchnię po podłodze, ale także użytkową). Zbyt duże skosy znacznie ograniczają nas zarówno w zagospodarowaniu przestrzeni jak i poruszaniu się po pomieszczeniach. Trzeba wziąć pod uwagę, że dysponując działką ze spadkiem możemy zdecydować się na dom z podpiwniczeniem, gdzie  może znaleźć się np. garaż. Pamiętajmy też o tym, że praktycznie każda pracownia oferuje wszystkie projekty w odbiciu lustrzanym co daje nam większe pole wyboru.

Przykład projektu z jego lustrzanym odbiciem.

Rys. Projekt Tulpia w podstawie i odbiciu lustrzanym, autor: Pracownia HB studio

Przykład projektu z wejściem od południa, salon usytuowany od zachodu, od północy pomieszczenia pomocnicze typu łazienka i pomieszczenie gospodarcze.

Rys. Projekt Oliwka z garażem, autor: Pracownia HB studio

Jeśli mimo tego, że przejrzeliśmy tysiące projektów gotowych nie udało nam się wybrać żadnego, który spełniłby nasze oczekiwania, trzeba zastanowić się nad projektem indywidualnym. Znacznie droższy pozwoli nam jednak na zdecydowanie o każdym szczególe od rozmieszczenia pomieszczeń po kształt bryły budynku. Projekt indywidualny odpowie na wszystkie nasze oczekiwania, a podczas pracy z architektem zminimalizujemy ilość błędów i kompromisów. Warto wiedzieć, że zmiany w projektach gotowych (jak np. przestawienie ścian w pomieszczeniach) również wymagają pracy architekta i są dodatkowo płatne.

Każdy projekt, zarówno gotowy jak i indywidualny musi zostać zaadaptowany do działki. Zajmie się tym architekt adaptujący. Wykona projekt zagospodarowania, który składa się z części opisowej oraz z części rysunkowej na sporządzonej przez geodetę do celów projektowych mapie sytuacyjno-wysokościowej. Na etapie adaptacji jest także czas na wybór technologii w jakiej będziemy chcieli wybudować nasz dom. I właśnie wybór technologii będzie tematem kolejnego artykułu w ramach cyklu Budowa krok po kroku.

Wybór działki

Pierwszym krokiem na drodze do budowy własnego domu jest wybór działki.  Zdecydowanie od tego należy zacząć cały proces inwestycyjny. To charakter, wielkość, kształt i  położenie działki stanowią  podstawę do tego jaki dom może na niej zostać wybudowany.

Poszukując gruntu na którym miałby stanąć nasz wymarzony dom powinniśmy odpowiedzieć sobie na kilka ważnych pytań, przede wszystkim dotyczących lokalizacji. Jeśli mamy małe dzieci zastanówmy się, czy działka umożliwi nam komfortowy dowóz pociech do szkoły, przedszkola, czy na zajęcia dodatkowe. Sprawdźmy gdzie znajduje się najbliższa przychodnia, poczta, apteka czy park.

Zwróćmy uwagę na to jak położona jest działka, jak usytuowana jest względem stron świata, abyśmy mogli odpowiednio rozplanować układ pomieszczeń. Powinniśmy zadbać o to, aby pokój dzienny miał wystawę południową, a pomieszczenia gospodarcze znalazły się od północy, co w przyszłości korzystnie wpłynie na rachunki za ogrzewanie budynku. Działka ze spadkiem daje możliwości łatwiejszej budowy domu z podpiwniczeniem, w razie jednak gdy piwnicy nie planujemy może podwyższyć koszty budowy związane z niwelacją terenu.

Zwróćmy uwagę na wymiary parceli, jak jest długa, szeroka, a co za tym idzie jaką powierzchnią zabudowy, czy ewentualnego ogródka możemy dysponować. Należy pamiętać, że minimalna odległość od granicy działki dla ścian z oknami to 4 metry. W przypadku działki o szerokości do 16 metrów możliwa jest budowa w granicy działki jednym bokiem domu, przy czym ściana ta musi być pozbawiona otworów okiennych.

Przemyślmy także w jaki sposób chcielibyśmy ogrzewać nasz dom, sprawdźmy zatem uzbrojenie działki i ewentualne dostępne media, ponieważ to wpłynie na późniejsze koszty związane z energetyką domu. Jeśli np. planujemy montaż kotła gazowego sprawdźmy czy w danej lokalizacji istnieje instalacja gazowa, w przypadku jej braku będziemy musieli pomyśleć np. o kotle na paliwo stałe, albo o alternatywnych źródłach jakim jest pompa ciepła, czy ogrzewanie na podczerwień.

Przy wyborze kierujmy się również dostępem danego terenu do drogi, sprawdźmy, czy droga dojazdowa jest własnością gminną, czy przypadkiem nie jest własnością prywatną, a co za tym często idzie nie wchodzi tu w grę jakaś służebność, która może okazać się w przyszłości powodem konfliktu i niepotrzebnego stresu. Przyjrzyjmy się sąsiadującej zabudowie, zwróćmy uwagę, czy okolica to zabudowa niskich domów jednorodzinnych, czy wkoło nas mogą powstać wielokondygnacyjne budynki wielorodzinne,  których mieszkańcy będą przez okno zaglądać na nasze podwórko ingerując w naszą prywatność.

Aby zabezpieczyć się przed taką ewentualnością warto udać się do odpowiedniego urzędu po wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takowego postarać się o wydanie warunków zabudowy. O wypis z planu, czy o wydanie warunków zabudowy może zwrócić się każdy. Ewentualnie można zapytać właściciela działki, czy dla danej nieruchomości nie zostały już warunki wydane, decyzja przechodzi bowiem na nowego właściciela.

Informacje zasięgnięte w odpowiednim urzędzie pomogą nam w kolejnym etapie procesu inwestycyjnego jakim jest wybór projektu, o czym napiszemy w kolejnym artykule naszego cyklu Budowa krok po kroku.

Przydatne linki:
Ustalenie Warunków Zabudowy na przykładzie Miasta Kraków
Wydawanie wypisów i wyrysów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na przykładzie Miasta Krakowa